أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

345

قانون ( فارسى )

داغ گذاشتن بر دندان چند طريقه دارد : روغن زيتون با داروهاى تحليل‌برندهء مذكور بجوشد ، يا روغن زيتون جوشيده به تنها ، جوال‌دوزى را در آتش سرخ كنند و در آن روغن فرو برند و در سوراخى كه بر سر دندان كرده‌اند فرو كنند تا آن را داغ كند . بايد اطراف سوراخ را اعم از دندان و گوشت دندان با شمع يا خمير يا چيزى ديگر بپوشانند كه نسوزند . گاهى روغن داغ را با احتياط نامبرده به وسيلهء انبوبى در دندان ريزند ، روغن زيتون از هر روغنى بهتر است . در عمل داغ گذاشتن بايد با سنبهء بسيار باريك و نازك ، دندان را سوراخ كرد كه نيروى داغ‌گذار در آن نفوذ كند . اگر از اينها بهره نديد ، وسيلهء جوال‌دوز در آتش سرخ‌شده چندين بار داغ كنند تا درد زايل شود و دندان از هم مىپاشد . بر دندان ماليدنيها از داروهاى ذكرشده و زنجفيل و عسل هم خوب است . سركه و نمك ، سركه و پيه حنظل با عاقرقرحا خوبند . دود و بخورات ؛ بهتر آن است وسيلهء قيف باشد . تحليل‌برنده‌ها : ريشهء حنظل ، يا دانهء حنظل ، دانهء خردل ، سم خر ، بزر پياز - و به‌ويژه براى كرم‌زدگى - برگ آس ، اربه ، برگ فيجن ، عاقرقرحا . انفيه‌هاى تحليل‌برنده ، آب سيماهنگ ، افشرهء بيخ سلق ، افشرهء يونجه ، با آب مرزنگوش . قطره‌هايى كه در گوش طرف آزار دندان كنند : انفيه‌هاى نامبرده را آب كنند و در گوش چكانند ، افشرهء كبر سبز . پركردنيهاى دندان خورده شده : اگر درد از تآكل باشد ، بايد به آرامى نه با شدت پر شود و درد را شدت بخشد ؛ مانند سك با مشك زمين ، يا مصطكى ، قوى ترش صمغ انگدان با كبيكج ، يا سياه دانهء ساييده در روغن زيتون يا فلفل ، سوختهء لايهء شراب ، عاقرقرحا ، شيرهء گياه شير سگ « داروى هستهء شفتالو » بايد گرم را با داروى سرد و سرد را با داروى گرم پر كنند . براى بحث از بركشيدن دندان بابى ويژه داريم ، كه نبايد كشيد مگر اينكه درد در خود دندان باشد . فصل ششم داروهاى مخدّر همچنان‌كه داروى تحليلى استعمال مىشود ، مخدرات را هم مىتوان استعمال كرد ؛ ليكن بهتر است كه داروى اندايشى يا چسبان يا پر كردنى به كار برند و جايز است كه مضمضه و بخور كنند . بزر بنگ ، افيون ، صمغ كاج ، بارزد ، از هريك دو درهم ؛ فلفل ، صمغ انگدان شامى ، هريك يك درهم با آب انگور منعقد شده شياف كنند و بر دندان گذارند . افيون ، گندبيدستر هريك يك جزء در روغن گل يك قطره يا دو قطره در گوش طرف دندان